Toàn cầu hóa, di cư và siêu quyền lực của các tập đoàn đa quốc gia

Để cắt giảm sự chênh lệch giàu nghèo giữa mhững địa phương, Chính phủ của mhững nước phát triển trợ cấp cho mhững công ty đầu tư vào khu vực gặp khó. Thế nhưng, những nỗ lực này không đem lại hiệu quả bền vững trong khi nếu mời được những tập đoàn đa quốc gia thì mọi việc lại khác.

Ở những quốc gia đang phát triển, mọi người sốt sắng di cư đến những trọng điểm mới, như người Mỹ và người châu Âu đã làm vào thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20. Dân số Thượng Hải tăng gấp đôi từ năm 1980 đến năm 2010, giống biến đổi dân số ở Manchester từ năm 1811 đến 1841.

Trong khi đấy, so có trước kia, người dân của mhững nước phát triển lại ít có khả năng và mong muốn di cư đến những nơi thịnh vượng hơn. Tại Mỹ, đất nước có truyền thống đi đến nhiều, người dân giờ đấy lại chủ yếu ổn định gia đình. Nhưng thậm chí bởi thế thì người Mỹ vẫn di cư nhiều hơn người châu Âu.

Mỗi năm, chỉ 2% người Mỹ chuyển đến bang khác, trong khi chỉ 1,5% người châu Âu di cư từ vùng này sang vùng khác trong phạm vi nước mình. Mặc dù tự do đi đến rất thuận lợi trong khối EU, nhưng chỉ có 0,37% dân châu Âu chuyển đến nước khác trong khối.

Toàn cầu hóa, di cư và siêu quyền lực của mhững tập đoàn đa quốc gia - Ảnh 1.

Ảnh: Fintechage

Chính sách hạn chế dân số ở những nơi phát triển là 1 lý do. Quy định chặt chẽ về quy hoạch và việc dân chúng ưa thích tỷ lệ dân số thấp đã giới hạn số lượng nhà xây mới ở mhững thành thị giàu có. Điều này khiến nhà cửa khó mua. Dù tiền thu nhập ở những thành thị giàu có của Mỹ cao hơn những vùng nghèo, nhưng chênh lệch giá nhà đất vẫn vượt quá mức thu nhập chênh lệch.

Cùng khi đấy, sức ép phải rời khỏi những vùng gặp khó giảm xuống. Những vùng này sẽ không biến mất nhờ phúc lợi tăng thêm của mhững bang. Vào thế kỷ 19, những thị trấn mỏ như Bodie của California, nơi từng có hàng nghìn người, 1 tòa soạn và 1 ga tàu, đã biến mất hoàn toàn khi vùng mỏ địa phương bị đấyng cửa. Ngày nay, lợi ích của chính quyền và việc trả thu nhập hưu đẩy mọi người vào chọn lọc giữa việc di cư hay ở lại và đấyn nhận hiện trạng thiếu thốn. Thực tế, thu nhập cố định càng nghèo nàn ở những nơi mà giá thành sinh hoạt thấp.

Nghiên cứu gần đấy của David Schleicher, đại học Yale, cho thấy lợi ích của bang và lợi ích địa phương cản trở việc di cư. Theo 1 ước tính, thu nhập hưu của giáo viên cống hiến 30 năm giảng dạy trong 1 bang cao gấp đôi thu nhập của giáo viên dạy ở 2 bang khác nhau trong sự nghiệp. Lợi ích trói buộc người dân ở lại, do chính quyền lo sợ chảy máu chất xám. Một chương trình đại học mới đấy ở New York yêu cầu người học phải làm việc ở bang này sau khi tốt nghiệp có số năm bằng có số năm nhận được hỗ trợ tài chính.

Xu hướng di cư giảm đi không chỉ là vấn đề của chính sách bán hàng phúc lợi và quy mô của bang. Không chỉ mỗi công việc mhữngh tân khi mọi người chuyển nhà. Họ còn cắt đứt những ràng buộc xã hội khác từ nhà thờ đến câu lạc bộ săn bắn.

Đi đến những vùng đất mới có nghĩa là bỏ lại phía sau gia đình và bạn bè. Điều này tương đối gặp khó có hiện trạng dân số già giai đoạn này. Khi dân số già, con cái phải chăm sóc cho cha mẹ già yếu, ông bà trở thành người chăm sóc trẻ. Vậy nên, rất nhiều người trong độ tuổi lao động nhận thấy khó có thể sống xa cha mẹ.

Trợ cấp của chính phủ không bền vững

Việc di cư thuận tiện hơn đem lại nhiều lợi ích. Khi nhiều lao động trẻ, có kĩ năng và nhiệt huyết làm việc, năng suất cao hơn thì nền kinh tế sẽ tăng trưởng mạnh mẽ hơn. Nhưng điều đấy cũng khiến cuộc sống gặp khó hơn có những người ở lại. Nếu New York tiếp cận được nhiều người trẻ của Pennsylvania thì những vấn đề ở Scranton vẫn sẽ không được giải quyết. Những vấn đề này chỉ tập trung lại trong 1 nhóm dân số nhỏ hơn, già hơn và nghèo hơn.

Toàn cầu hóa, di cư và siêu quyền lực của mhững tập đoàn đa quốc gia - Ảnh 2.

Chênh lệch giàu nghèo giữa mhững bang của Mỹ (ảnh: Washington Monthly)

Ưu đãi thuế và trợ cấp dội xuống đông bắc Pennsylvania không mấy bền vững. Vào tháng 1, công ty sản xuất túi giấy của Mỹ rời trụ sở đến gần Scranton, 1 phần là do chế độ giảm thuế thu nhập cá nhân, quỹ đầu tư đào tạo nhân lực và 1.4 triệu đô la tiền vay nhà nước trợ cấp. Nhưng công ty này được dự báo chỉ tạo thêm 38 việc làm.

Chính sách ưu đãi thuế và trợ cấp cho mhững “cụm công ty” nhằm khuyến khích đầu tư vào mhững vùng kém phát triển hoàn toàn không hiệu quả. Vào những năm 90, Pháp bắt đầu thử nghiệm mô hình “thành thị miễn thuế”. Theo đấy, mhững công ty nhỏ tạm thời được miễn thuế và 1 số đấyng góp phúc lợi xã hội. Kết quả là đa số việc làm được tạo ra ở mhững vùng này là nhờ mhững công ty từ những nơi khác chuyển đến; trong khi mhững vùng kế bên có số việc làm giảm xuống ngang có con số tăng lên ở vùng miễn thuế.

Phân tích hiệu quả của quỹ cơ cấu EU (đầu tư vào mhững vùng nghèo để thúc đẩy thu hẹp khoảng mhữngh giàu nghèo giữa mhững vùng) cho thấy quỹ này có vẻ giúp tăng sản lượng, giảm thất nghiệp nhưng theo mhữngh không bền vững. Khi mhững quỹ đầu tư vào Cornwall và South Yorkshire (Anh) thì tình hình kinh tế ở hai nơi này được cải thiện, tỉ lệ thất nghiệp giảm dưới mức trung bình cả nước. Dù vậy, năm 2006, South Yorkshire không tiếp cận được có quỹ này và kết quả là sản lượng giảm, thất nghiệp tăng.

Siêu quyền lực nằm trong tay mhững tập đoàn đa quốc gia

Hơn 1.000 km về phía tây nam Scranton là thành thị Greenville. Nơi có dân cư lớn nhất ở tây bắc South Carolina này từng là trọng điểm trù phú của ngành may mặc. Tuy vậy, nửa sau thế kỷ 20, tranh đua có nước ngoài đã tàn phá nền công nghiệp nơi đấy.

Những năm đầu thập niên 90, mhững nhà lãnh đạo của South Carolina biết BMW có kế hoạch mở 1 nhà máy ở Mỹ. Hàng trăm thành thị săn đấyn người Đức có toàn bộ cái loại ưu đãi. South Carolina đã giành chiến thắng có lời yêu cầu hơn 100 triệu đô la ưu đãi thuế và 1 đô mỗi năm tiền thuê cho mỗi 4m2 đất. Chính quyền bang và địa phương chờ mong đầu tư mạnh vào cơ sở hạ tầng. Đại học Clemson và mhững trường cao đẳng cùng đồng địa phương phát triển chương trình đào tạo thích hợp có ngành sản xuất xế hộp và mhững ngành cung cấp.

Nhà máy mà BMW thi công ở South Carolina còn đem lại nhiều lợi ích hơn chính mình nó. “Của hồi môn” của South Carolina đã có lại nhiều hơn 1 “chú rể bảnh bao”. Mạng lưới nhà cung cấp của BMW lôi kéo nhiều công ty khác, giúp cải thiện các con phố xá giao thông. Gần đấy Volvo, 1 hãng sản xuất xế hộp của Thụy Sĩ, tuyên bố kế hoạch thi công nhà máy gần Charleston, thành thị bên bờ biển South Carolina.

Toàn cầu hóa, di cư và siêu quyền lực của mhững tập đoàn đa quốc gia - Ảnh 3.

Nhà máy của BMW ở South Carolina (ảnh: Autoevolution)

Thành công của South Carolina cho thấy giá trị của việc hợp tác. Ở đấy là vấn đề gà có trước hay trứng có trước trong việc thành lập cụm công ty. Các hãng muốn đến nơi nào có công nhân, nhà cung cấp và cơ sở hạ tầng; công nhân lại muốn tới nơi mhững hãng đã và đang cung cấp những việc làm tốt. Sẽ không bên nào chịu đến nơi mà bên kia chưa ở đấy.

Nhưng mhững bang có thể lôi kéo cả hai 1 khi, tạo ra nên hạt nhân để từ đấy 1 cụm công ty có thể phát triển đủ để tự hoạt động bền vững và tiếp sức mạnh cho mhững khu vực khác trong nền kinh tế địa phương.

Nhưng chiến lược nói trên không hề thuận tiện, do vậy thay vì tạo ra cụm công ty, chính quyền có thể tập trung vào lan tỏa biện pháp sản xuất để tăng sức hút đối có mhững công ty năng suất cao.

Cải thiện môi trường đầu tư ở mhững vùng gặp khó cũng là 1 biện pháp. Ý tưởng ở đấy là sử dụng ưu đãi thuế để giúp nhà đầu tư tiếp cận thời cơ đầu tư theo vùng, biến những vùng gặp khó của mhững nước phát triển trở thành phiên bản trong nước của mhững phân khúc mới nổi.

Các trường đại học cũng có thể đấyng góp vào công cuộc này. Cuối thế kỷ 19, chính quyền liên bang Hoa Kỳ thiết lập mhững trường đại học cung cấp giáo dục kĩ thuật vững chắc cho nông dân và kĩ sư trẻ khắp đất Mỹ.

Sau này, mhững trường được giao thêm nhiệm vụ khác. Đầu tiên là áp dụng nghiên cứu kỹ nông nghiệp và kĩ thuật, thứ hai là mở rộng kết nối có nông dân và thợ máy để cung cấp cho họ thêm kiến thức về những thực hành mới, những kĩ thuật mới.

Ngày nay, nhiều trường trong số đấy đã trở thành đại học nghiên cứu kỹ, không ngừng nghỉ phối hợp có mhững hãng địa phương để thương mại hóa mhững quỹ nghiên cứu kỹ, phát triển chương trình giảng dạy và cung cấp cho sinh viên nhiều việc làm mới. Các trường này có thể mở rộng đào đạo nhân lực và giúp đỡ mhững hãng địa phương làm chủ công nghệ mới.

Sự phân tán công nghệ và mhững làm việc kinh tế là cần thiết vì tập trung công nghệ và làm việc kinh tế tương đương có tập trung quyền lực. Từ những năm cuối của thập niên 90, logic của toàn cầu hóa khiến nền công nghiệp Mỹ phát triển thành càng ngày càng tập trung và sinh lời. Các hãng lớn có thể tận dụng tiềm lực tài chính và chính trị của họ để đàn áp hoặc mua lại mhững đối thủ tiềm năng, dẫn đến càng ngày càng ít mhững công ty tăng trưởng tốt và có tiềm lực có thể bám trụ trong nền kinh tế địa phương.

Toàn cầu hóa, di cư và siêu quyền lực của mhững tập đoàn đa quốc gia - Ảnh 4.

Ảnh: Scaffingamericalatina

Tuyên bố vào tháng 6 của Amazon rằng sẽ mua Whole Foods, 1 công ty sản xuất gia vị, dẫn đến giảm giá cổ phiếu của mhững công ty như Walmat, Target và Kroger. Khi Amazon tìm vị trí đặt trụ sở thứ hai của mình, công ty này yêu cầu mhững thành thị của Mỹ về mhững điều kiện mà mhững thành thị có thể cung cấp.

Rất nhiều thành thị đáp lại Amazon có những kế hoạch đầu tư chi tiết và nhiều ưu đãi quyến rũ. Đây chính là bằng chứng biểu hiện siêu quyền lực đang nằm trong tay mhững tập đoàn lớn của Mỹ.

Theo Chu Lan Anh

Trí thức trẻ

Căn hộ Spring Light City nằm ngay mặt tiền các con phố Nguyễn Đình Chiểu, P.Đa Kao, Quận 1.TPHCM. Căn hộ Spring Light Là dự án có quy mô lên đến 15.767 m2 ở quận 1 do công ty TNHH Bến Thành – Sao Thủy Làm Chủ Đầu tư.. Xem thêm tài liệu https://canhospringlightcity.net/#gia-bang-va-chinh-sach-can-ho-spring-light-city

Tìm hiểu thêm https://giakhanhland.vn/ban-can-ho-quan-1/